Einde van de mazoutketel in 2035? Wat zijn de alternatieven?

Eén van de maatregelen uit het federale Energiepact bepaalt dat het vanaf 2035 verboden zal zijn om nog mazoutketels te verkopen. In Vlaanderen is dat voor bepaalde woningen al sinds 1 januari 2021 het geval. Welke alternatieven heeft de consument?

29/01/2021 -
Paul D.
Energie-expert bij ENGIE

Het interfederale energiepact omvat de grote beleidslijnen voor de toekomst van het Belgische energie- en klimaatbeleid voor 2030 en 2050. Een van de maatregelen uit het pact is het verbod op de verkoop van mazoutketels vanaf 2035. Het gaat voorlopig slechts om een voorstel en sommigen maken nog voorbehoud. Toch is het goed om nu al een en ander toe te lichten, zeker nu Vlaanderen resoluut het voortouw neemt.

Wat zijn de gevolgen van dit verbod en welke oplossingen zijn er?

Verbod op verkoop, niet op gebruik

In tegenstelling tot wat velen dachten bij de aankondiging van de maatregel eind 2017, mag je je bestaande mazoutketel nog altijd verder gebruiken na 2035. Het gaat dus niet om een verbod op het gebruik, maar enkel op de verkoop van mazoutketels.

Gezinnen die in 2035 nog altijd verwarmen met mazout (volgens de FOD Economie is dat vandaag nog 29% in Vlaanderen, 52% in Wallonië en 20% in Brussel), zullen pas op zoek moeten naar een alternatief, en dus hun portemonnee moeten aanspreken, wanneer hun ketel aan vervanging toe is.

Na 2035 zul je je mazoutketel wel nog mogen gebruiken, maar mag je er geen meer kopen 

Toch luidt het advies om niet te wachten tot je mazoutketel het begeeft, maar vandaag al over te schakelen op een ander type verwarming. De redenering is als volgt: omdat de vraag naar mazout vanaf 2035 sterk zal dalen, zou de prijs wel eens torenhoog kunnen klimmen.

Deze redenering geldt nog meer in Vlaanderen en Brussel. Beide gewesten zijn immers niet van plan om te wachten tot 2035 om een verbod op de verkoop van mazoutketels uit te vaardigen:

> Vlaanderen is hier op 1 januari 2021 mee van start gegaan. Een mazoutketel installeren mag er dus niet meer – zelfs geen condensatieketel – in nieuwbouwwoningen of bij ingrijpende renovatiewerken. Hetzelfde geldt als je je verwarmingstoestel moet vervangen en er een gasnetwerk beschikbaar is in je straat, tenzij er kan worden aangetoond dat de mazoutketels even doeltreffend zijn als de meest recente condensatieketels op aardgas. Om deze maatregel te compenseren, kent Vlaanderen een premie van 2.500 € toe (met een maximum van 50% van de investering) aan al wie van mazout wenst over te stappen naar aardgas. Er bestaat ook een soortgelijke premie om over te stappen van mazout naar propaan- of butaangas als er geen gasnetwerk is in je straat. Meer info over de verwarmingspremies in België voor 2021 vind je hier.

> In Brussel wordt 2025 naar voren geschoven als het jaar waarin een verbod voor alle gebouwen zou ingaan. In 2021 is er trouwens een nieuwe bonus voorzien om de Brusselaars ertoe aan te zetten over te stappen van mazout naar gas voor hun verwarming. Afhankelijk van de inkomenscategorie (A, B of C) bedraagt die bonus 300 €, 350 € of 500 €.

Overschakelen van mazout naar aardgas

De eenvoudigste oplossing is om van mazout over te schakelen naar aardgas. De leidingen en radiatoren van een verwarming op mazout kunnen namelijk hergebruikt worden. Natuurlijk heb je wel een nieuwe ketel nodig (vanaf 3500€) en moet je de verwarming laten aansluiten op het aardgasnetwerk (gemiddeld 400€, afhankelijk van de netwerkbeheerder). Goed om weten: sommige netwerkbeheerders doen de aansluiting gratis. Informeer je dus zeker vooraf.
Heb je nog een ondergrondse mazouttank, dan moet die verwijderd worden of, als dat niet mogelijk is, gevuld worden met zand of polyurethaanschuim door een erkende specialist.

Lees ook onze gratis gids: vervang je stookolieketel door een cv-ketel op aardgas.

Een andere oplossing is een ‘plug-in’ hogetemperatuur lucht/water-warmtepomp. Die kun je direct aansluiten op de bestaande verwarmingsbuizen. Kostprijs: ongeveer 14.000 euro, afhankelijk van het model.

Niet iedereen heeft aardgas in zijn straat…

Dat is de vaakst gehoorde bedenking bij het aangekondigde verbod op mazoutketels.
Terwijl aardgas over het algemeen wel beschikbaar is in de grote steden, is dat lang niet altijd het geval in kleinere gemeenten en dorpen. In sommige gebieden maakt de bodemstructuur aardgas zelfs totaal onmogelijk. Concreet heeft 35% van de woningen in ons land geen toegang tot het aardgasnetwerk. Velen vrezen dan ook dat ze verplicht zullen worden om over te schakelen naar peperdure verwarming op elektriciteit.

Toch zijn er nog andere mogelijkheden. Helaas zijn er altijd kosten mee gemoeid. En vaak zijn de alternatieven minder praktisch, minder esthetisch of iets moeilijker te installeren. Maar deze zijn zeker het overwegen waard:

➢ Een bovengrondse of ingegraven gastank. Nadeel: het gaat hier om propaan, geen aardgas.
➢ Een warmtepomp (zie boven). Nadelen: vooral geschikt voor nieuwbouw en 50 tot 100% duurder dan verwarming op mazout of aardgas.
➢ Een pellet- of biomassaketel. Voordeel: is compatibel met de leidingen van een mazoutverwarming. Nadeel: je hebt een ruimte nodig om pellets of organisch materiaal op te slaan.

Nog meer alternatieven ontdek je in ons artikel 9 verwarmingssystemen en hun verschillen.

Samengevat: alternatieven voor de mazoutketel zijn er voldoende, maar het verbod op de verkoop ervan zal sowieso financiële gevolgen hebben voor heel wat gezinnen. Reden genoeg om je vandaag al voor te bereiden, want 2035 is minder veraf dan je denkt.