5 manieren om je zelfverbruik te vergroten als je zonnepanelen hebt

Zelfverbruik? Dat betekent dat je de energie die je zonnepanelen produceren, verbruikt wanneer ze geproduceerd wordt, zonder ze via de meter te injecteren in het netwerk. Dit eigen verbruik vergroten is makkelijker dan je denkt. Een handleiding.

11/05/2020 -
Paul D.
Energie-expert bij ENGIE

Je wilt je investering volop benutten? Gelijk heb je. Met de huidige tendens en de politieke beslissingen in het achterhoofd hebben eigenaars van zonnepanelen er alle baat bij om zo veel mogelijk van hun geproduceerde zonne-elektriciteit zelf te verbruiken.

Wat is zelfverbruik?

Zonnepanelen produceren vooral overdag energie, tussen 11 en 15 uur met een piek rond 13 uur. Wanneer de meesten onder ons niet thuis zijn dus ... Het gebeurt ook – bijvoorbeeld in de zomer – dat ze meer energie produceren dan we nodig hebben. Gevolg? We verbruiken nooit 100% van de geproduceerde energie voor ons eigen verbruik.

En dat is nu net wat zelfverbruik betekent: zelf de elektriciteit verbruiken die op je dak geproduceerd wordt. Ons zelfverbruik wordt doorgaans op 30% geschat. De overtollige elektriciteit wordt in het net geïnjecteerd.

Het is nochtans mogelijk om je zelfverbruik te vergroten. En dat is om meer dan één reden erg interessant ...

De voordelen van zelfverbruik

Je zelfverbruik optimaliseren biedt heel wat voordelen:

> Je verbruikt minder energie van het netwerk.

> Je bespaart op je energiefactuur dankzij de tariferingsmethode ‘gedeeltelijke compensatie’. Dat betekent dat je netwerktarieven betaalt die gebaseerd zijn op je werkelijke afname van het elektriciteitsnetwerk in plaats van een vast prosumententarief. Hoe meer je zelf verbruikt, hoe minder je van het net afneemt en dus hoe kleiner je energiefactuur.

- In Vlaanderen zal iedereen die een zonnepaneleninstallatie in werking stelt voor eind 2020, bij de komst van de slimme meter ook de mogelijkheid hebben om over te stappen naar ‘gedeeltelijke compensatie’. Wie momenteel een terugdraaiende teller heeft, kan ook nu al kiezen voor de tariferingsmethode ‘gedeeltelijke compensatie’.

- In Wallonië zal je hiervoor kunnen kiezen bij de introductie van het prosumententarief dat voorzien is op 1 oktober 2020.

- Hetzelfde geldt in Brussel waar sinds begin 2020 een gedeeltelijk compensatiesysteem van toepassing is voor alle (bestaande en nieuwe) installaties.

Je zelfverbruik optrekken is van cruciaal belang om je investering zo goed mogelijk te optimaliseren.

> Je kiest voor lokaal geproduceerde hernieuwbare energie en verkleint zo de impact op het milieu.

Hoe je zelfverbruik vergroten?

Er zijn verschillende – onderling combineerbare – mogelijkheden om de elektriciteitsproductie en het verbruik op elkaar af te stemmen.

1. Je huishoudtoestellen laten draaien tussen 12 en 15 uur

Zet je je wasmachine, droogkast en vaatwasser meestal ‘s avonds of ‘s nachts aan? Als je zonnepanelen hebt, doe je dit beter zo veel mogelijk overdag. Op die manier kan je je zelfverbruik met ongeveer 10% opdrijven.

Bijna alle huishoudapparaten hebben vandaag een programmeerfunctie en kunnen dus worden ingeschakeld tijdens je afwezigheid.

2. Overdag je water opwarmen

Dat geldt ook voor je elektrische boiler. Meestal slaat deze ‘s nachts aan. Je kan hem echter herprogrammeren om dit overdag te doen, waardoor je volop gebruik kan maken van de energie die je zonnepanelen produceren.

3. Een thuisbatterij installeren

Een thuisbatterij is een van de meest efficiënte manieren om je zelfverbruik te vergroten. Met een thuisbatterij kan je namelijk energie opslaan en ‘s avonds gebruikmaken van de energie die overdag geproduceerd werd. Resultaat: je verbruikt tussen 50 en maximum 80% van je eigen elektriciteitsproductie in plaats van 30%!

Toegegeven, investeren in een thuisbatterij heeft plus- en minpunten (de rendabiliteit staat nog niet op punt omwille van de nog hoge prijs), maar dat kan in de nabije toekomst helemaal anders liggen. Tussen haakjes: Vlaanderen kent een premie toe voor thuisbatterijen sinds augustus 2019.

Ben je benieuwd en wil je meer weten? Lees dan onze gratis gids over thuisbatterijen.

4. Je zonnepanelen aan een warmtepomp koppelen

Een warmtepomp haalt ongeveer 2/3 van de warmte die ze levert, uit haar omgeving (aarde, lucht) en 1/3 uit de elektriciteit die ze verbruikt.

Elektriciteit die je helemaal zelf kan produceren met je zonnepanelen! Kwestie van je zelfverbruik nog wat te vergroten. Je zonnepanelen zullen uiteraard meer energie produceren in de zomer wanneer je minder verwarming nodig hebt ... Een mirakeloplossing is het dus niet.

Feit blijft echter dat zonne-elektriciteit goedkoper is en dat ze je in de winter een rendabele warmteproductie verzekert. Want inderdaad, zonnepanelen produceren ook energie in de winter!

5. Je elektrische auto opladen

De installatie van een laadpaal als aanvulling op je zonnepaneleninstallatie kan interessant zijn om je zelfverbruik te verhogen als je een elektrische wagen hebt of de aankoop ervan overweegt.

Op termijn zullen elektrische wagens bovendien een batterij kunnen ondersteunen of zelfs vervangen. Zeker als je wagen overdag bij je thuis geparkeerd staat (thuiswerk, werken als zelfstandige, glijdende uren, weekend, ...). De batterij kan dan overdag opladen en ‘s avonds – wanneer het elektriciteitsverbruik in je woning toeneemt – kan de batterij van je wagen elektriciteit teruggeven. Dat noemen we ‘bidirectioneel laden’.

Met een thuisbatterij kan je je zelfverbruik opdrijven van 30 tot 50 en zelfs 80%!

In tussentijd kan je de energie die je zonnepanelen overdag produceren, alvast gebruiken om je wagen op het moment zelf op te laden, of je nu van thuis werkt bijvoorbeeld, glijdende uren hebt of je auto vooral ‘s avonds gebruikt en overdag een ander vervoersmiddel neemt.

Wanneer gebruik ik de energie van mijn zonnepanelen het best?

Je hebt het vast al door: om je zelfverbruik te vergroten, moet je zo veel mogelijk elektriciteit overdag verbruiken, op het moment dat je zonnepanelen de meeste energie produceren. Idealiter doe je dat tussen 11 en 15 uur.

Lees ook