Het prosumententarief gaat in Wallonië wel degelijk van kracht in 2020, maar …

Het prosumententarief voor fotovoltaïsche panelen in Wallonië zal van kracht gaan in 2020 – en dus niet in 2025 – voor alle eigenaars van zonnepanelen, al is het met 4 maanden uitstel.

07/01/2020 -
Paul D.
Energie-expert bij ENGIE

Nog even herhalen: het prosumententarief is een forfaitaire jaarlijkse heffing – geen belasting – die moet worden betaald door prosumenten, dat wil zeggen eigenaars van zonnepanelen, maar ook van windturbines voor huishoudelijk gebruik, hydraulische systemen en warmtekrachtinstallaties. Kortom, door iedereen die tegelijk producent en consument van elektriciteit is. De prosument moet dus financieel bijdragen voor zijn reële gebruik van het elektriciteitsnet.

Die heffing werd in Vlaanderen al in 2015 ingevoerd. Op 1 januari 2020 heeft ook Wallonië gevolgd. ‘Grappig’ detail: Vlaanderen zal dit tarief in 2021 afschaffen voor alle nieuwe zonnepaneleninstallaties. De nieuwe Waalse regering wilde de introductie van deze tarifering nochtans uitstellen tot 2025. Hiervoor werd een voorontwerp van decreet uitgewerkt. Maar de CWaPE, de regulator van de gas- en elektriciteitsmarkt in Wallonië, heeft het uitstel van de toepassing van het prosumententarief van tafel geworpen. De Waalse minister van Energie en de CWaPE zijn er begin december echter in geslaagd om tot een tijdelijke oplossing te komen voor dit dossier. Kwestie van de rechtszekerheid te garanderen en de gemoederen te bedaren …

Geen meterstand gedurende 4 maand

Om de toepassing van het prosumententarief uit te stellen tot 2025 zou er nog voor 1 januari 2020 een decreet moeten worden gestemd, de tariefmethode moeten worden aangepast en nieuwe tarieven moeten worden ingevoerd door de netwerkbeheerders. Onmogelijk dus om die klus in slechts enkele weken tijd te klaren. Minister Henry en de CWaPE zijn dan ook overeengekomen om, gedurende 4 maanden, de meterstanden van de klanten die onder het prosumententarief vallen niet door te sturen naar de energieleveranciers.

Wat dat concreet betekent? Dat deze klanten 4 maanden lang geen factuur zullen ontvangen van hun energieleveranciers.

Bedoeling is om tijdens deze 4 maanden een oplossing op lange termijn te vinden voor dit dossier. Er is echter nog geen zekerheid over wat er na die 4 maanden zal gebeuren. Er is de regering die de toepassing van het prosumententarief wil uitstellen en het advies van de Raad van State om het prosumententarief te behouden in 2020 … Bij het schrijven van dit artikel, zou er weer een nieuwe juridische of politieke ontwikkeling kunnen opduiken die de situatie verandert.

Hoe zal de zonnepanelenheffing kunnen worden toegepast?

Het Waalse prosumententarief wordt dan toch in 2020 van kracht

Wanneer het prosumententarief echt van kracht zal gaan, zullen de netwerkbeheerders de tarieven voor de periode 2020-2023 toepassen, zoals berekend volgens de tariefmethode die in juli 2017 werd goedgekeurd. Wat dat concreet wil zeggen?

Eigenaars van zonnepanelen hebben de keuze tussen twee prosumententarieven:

> een forfaitair capaciteitstarief. Dat is een som berekend op basis van het elektrische vermogen van de fotovoltaïsche installatie, m.a.w. het maximale vermogen van de omvormer. Dat vermogen wordt uitgedrukt in €/kWe. Dat is ook de formule die in 2015 door Vlaanderen werd gekozen.

> een proportioneel tarief. Hier wordt het bedrag van het prosumententarief bepaald door het volume elektriciteit dat de prosument van het net afneemt. Dat volume wordt uitgedrukt in €/kWh. De CWaPE heeft besloten om tot in 2023 een garantie te bieden aan wie voor dit proportionele tarief kiest en er dus voor kiest om te streven naar een hogere autoconsumptie (om dus meer van zijn zelf opgewekte energie te verbruiken in plaats van het in het net te injecteren): het bedrag van dat tarief mag niet hoger zijn dan de som die de prosument zou moeten betalen als hij gekozen had voor het capaciteitstarief (het kan wel lager liggen als hij een maximum van zijn geproduceerde stroom zelf verbruikt). Maar opgelet: om dit proportionele tarief te berekenen, moet er wel een ‘netmeter’ (bidirectionele meter) worden geplaatst die kan meten hoeveel stroom er van het net wordt afgenomen en hoeveel erin geïnjecteerd wordt. Kostprijs: ca. 150 € (excl. btw) in 2019.

Goed om te weten: als de prosument geen tariefformule kiest, wordt automatisch het capaciteitstarief toegepast. Met een bidirectionele groenestroommeter of een slimme meter kan hij niet kiezen voor het capaciteitstarief.

Hoeveel zal het prosumententarief in Wallonië bedragen?

Het prosumententarief zal afhangen van de netwerkbeheerder (NWB). Reken op 234 € tot 346 € per jaar voor een installatie van 3,5 kWe.

De CWaPE heeft volgende tabel gepubliceerd:

Na 2023 komen we in de volgende regelgevende periode terecht. De netwerkbeheerders moeten dan hun nieuwe tarieven voorleggen aan de CWaPE die ze al dan niet valideert.

En hoe ziet het proportionele tarief eruit? Voor het proportionele tarief zullen de tarieven voor het afnemen van elektriciteit uit het distributienet en de herfacturatietarieven voor het gebruik van het transportnet berekend worden op basis van de bruto gemeten afname. Voor de tarieven per NWB werkte de CWaPE een tool uit.

Zijn er nieuwe ontwikkelingen op til? 

Het dossier is dus nog niet gesloten. “Het is een tussenstap”, wordt bij de minister gezegd. De eigenaars van zonnepanelen zullen hun factuur wel degelijk zien aandikken in 2020, maar wanneer dat precies zal zijn, is nog niet duidelijk. Als ze moeten betalen, kunnen er wel maatregelen met terugwerkende kracht worden getroffen. Het prosumententarief kan ook uitgesteld worden als de regering er uiteindelijk in slaagt om haar slag thuis te halen. Het laatste woord is hierover nog lang niet gezegd. Wordt dus vervolgd …

Een hogere autoconsumptie blijft hoe dan ook de beste keuze. Hoe dan? Dankzij deze 3 tips:

1. verbruik meer energie die je zelf produceert op het moment dat je ze produceert;
2. programmeer je toestellen die energie verslinden zodanig dat ze werken wanneer de zon schijnt en je zonnepanelen dus werken;
3. investeer in een thuisbatterij zoals de Tesla Powerwall om je geproduceerde energie op te slaan en te gebruiken wanneer je dat wenst.

Heb je nog geen zonnepanelen? Twijfel je eraan om er te plaatsen met de komst van het prosumententarief in het achterhoofd? Hoewel de steunmaatregelen en premies verminderd of zelfs helemaal verdwenen zijn, is het toch nog de moeite waard om zonnepanelen te laten plaatsen. Bekijk hoe rendabel zonnepanelen in Wallonië zijn en bereken de rendabiliteit van je toekomstige installatie in enkele klikken dankzij onze simulatietool.

Lees ook