We berekenden de impact van het injectietarief voor 6 gezinstypes

Op 1 maart 2021 is het systeem met injectietarief officieel in werking getreden. De financiële gevolgen voor de eigenaars van zonnepanelen kunnen erg verschillend zijn. Welke impact mag jij verwachten? Dit zijn de cijfers...

25/03/2021 -
Paul D.
Energie-expert bij ENGIE

De invoering van het injectietarief roept heel wat vragen op bij de eigenaars van zonnepanelen.

De vaakst gestelde vraag is uiteraard: welke impact heeft het injectietarief op mijn jaarlijkse elektriciteitsfactuur? Voor we die vraag beantwoorden, frissen we ons geheugen nog even op...

Het ABC van het nieuwe systeem met injectietarief

  • Het is sinds 1 maart 2021 van toepassing in Vlaanderen.
  • Het betreft zonnepaneleninstallaties die aangesloten zijn op een digitale meter.
  • Je ontvangt een bepaald bedrag voor de elektriciteit die je injecteert op het netwerk (het zogenaamde injectietarief; bij ENGIE kan dat oplopen tot 5,089c€/kWh).
  • Je betaalt geen prosumententarief meer.
  • Het is al dan niet rendabel afhankelijk van je zelfverbruik (elektriciteit die verbruikt wordt op het moment dat ze geproduceerd wordt) en je vermogen om de geproduceerde energie op te slaan in een batterij.

Niet alle eigenaars van zonnepanelen hebben echter al een digitale meter (de installatie is voorzien tussen april 2021 en eind 2029). Sommige eigenaars kunnen hun analoge meter zelfs behouden en gebruik blijven maken van het systeem van de terugdraaiende teller tot in 2025. Maar is het niet beter om meteen voor het injectietarief te kiezen? En wat betekent dat voor je jaarlijkse elektriciteitsfactuur?

6 gezinnen, 6 scenario’s, 6 berekeningen

We hebben 6 scenario’s uitgewerkt – 6 representatieve voorbeelden – en hebben voor elk scenario de impact berekend van de overstap naar het systeem met injectietarief. Een van deze voorbeelden komt vast grotendeels overeen met je eigen situatie.

Let wel: elke situatie is uniek. Onze simulaties zijn louter indicatief en zijn gebaseerd op een reeks factoren:

  • Energiecontract ENGIE Easy Fixed (prijzen van maart 2021)
  • Zelfverbruik van 30%
  • Uurtarief: enkelvoudig (geen dag- en nachttarief ofwel tweevoudig tarief)
  • Netbeheerder: IMEWO

Scenario 1: 8 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2009, vermogen van 1,9 kVA, rijwoning

Johanna (60 jaar) en Wim (63 jaar) wonen in de buurt van Roeselare.

  • Hun verbruik voor ze zonnepanelen hadden: 2400 kWh
  • De jaarlijkse productie van hun zonnepanelen: 1747 kWh
  • Hun huidige verbruik van het netwerk: 653 kWh
  • Ze hebben nog steeds een analoge meter met het systeem van de terugdraaiende teller

Ons advies aan Wim en Johanna?

Installeer geen digitale meter en blijf zo lang mogelijk (tot in 2025) in het systeem van de terugdraaiende teller. Dit advies geldt voor alle zonnepaneleninstallaties die tussen 2007 en 2012 geïnstalleerd werden.

Waarom? Zonnepanelen die tussen 2007 en 2012 geplaatst werden, hebben de rentabiliteitsdrempel van 5% bereikt die werd vastgelegd door de Vlaamse regering. En dat dankzij de groenestroomcertificaten die toen werden toegekend. Wim en Johanna kunnen dus geen aanspraak meer maken op de compensatie die werd voorzien door de Vlaamse overheid voor wie de gevolgen draagt van de afschaffing van het systeem van de terugdraaiende teller.

Overstappen naar een digitale meter met tweevoudig tarief (zie hieronder) zou bovendien niet volstaan om het verschil op hun factuur te compenseren.

Scenario 2: 8 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2020, vermogen van 2,6 kVA, tweegevelwoning

Emma (28 jaar) en Lukas (31 jaar) wonen in Brugge in een tweegevelwoning. Ze hebben geen kinderen. Hun zonnepanelen werden recent geïnstalleerd. Dat verklaart meteen ook waarom hun vermogen en dus hun productie hoger ligt dan bij Wim en Johanna (scenario 1) met hetzelfde aantal zonnepanelen.

  • Hun verbruik voor ze zonnepanelen hadden: 2600 kWh
  • De jaarlijkse productie van hun zonnepanelen: 2402 kWh
  • Hun huidige verbruik van het netwerk: 198 kWh
  • Ze hebben een digitale meter

Ons advies aan Emma en Lukas?

Raadpleeg regelmatig de website www.tellercompensatie.be. Op die site kan je je compensatieaanvraag indienen ten gevolge van het einde van het systeem van de terugdraaiende teller. Op die manier kan je toch nog de rentabiliteitsdrempel van 5% bereiken die de Vlaamse regering vastlegde voor je zonnepanelen. Deze compensatie zou in het najaar van 2021 uitbetaald moeten worden aan wie al een digitale meter heeft.

Tweede tip: stap zo snel mogelijk over naar het tweevoudige tarief om de impact van het injectietarief te beperken (zie hieronder).

Tip nummer 3: verhoog je zelfverbruik (het kost niets en brengt alleen maar op!). Hoe meer je van je zelfgeproduceerde energie verbruikt, hoe minder energie je moet afnemen van het netwerk en hoe lager je factuur. Bij deze alvast 5 manieren om je zelfverbruik te vergroten. Of je kan ook kiezen voor een thuisbatterij (zie hieronder).

Scenario 3: 14 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2011, vermogen van 3,5 kVA, driegevelwoning

Wendy (48 jaar), Filip (49 jaar) en hun 2 kinderen wonen in een driegevelwoning op enkele kilometers van Wetteren. Ze vertegenwoordigen een typisch Belgisch gezin, ook wat hun energieverbruik betreft.

  • Hun verbruik voor ze zonnepanelen hadden: 3800 kWh
  • De jaarlijkse productie van hun zonnepanelen: 3185 kWh
  • Hun huidige verbruik van het netwerk: 615 kWh
  • Ze hebben een analoge meter met het systeem van de terugdraaiende teller

Ons advies aan Filip en Wendy?

Hun analoge meter met het principe van de terugdraaiende teller zo lang mogelijk (tot in 2025) behouden. Dat advies geldt trouwens voor al wie zonnepanelen geïnstalleerd heeft tussen 2007 en 2012.

Waarom? Deze installaties hebben de rentabiliteitsdrempel van 5% al bereikt die werd vastgelegd door de Vlaamse regering. Daarom kunnen Filip en Wendy ook geen beroep doen op de compensatie die werd voorzien voor wie de gevolgen draagt van de afschaffing van het systeem van de terugdraaiende teller.

Als ze toch zouden beslissen om voor 2025 een digitale meter te laten plaatsen en zouden overstappen naar het tweevoudige tarief (zie hieronder), zou het verschil op hun factuur niet gedekt worden.

Scenario 4: 14 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2020, vermogen van 4,6 kVA, viergevelwoning

Loubna (38 jaar), Frederico (40 jaar) en hun 2 kinderen bouwden een huis in Oudenaarde en trokken er in de zomer van 2020 in. Op hun dak lieten ze meteen zonnepanelen leggen.

  • Geschat verbruik voor de installatie van zonnepanelen: 4200 kWh
  • De jaarlijkse productie van hun zonnepanelen: 4204 kWh
  • Hun huidige verbruik van het netwerk: 0 kWh
  • Ze hebben een digitale meter.

Ons advies aan Frederico en Loubna?

1. De retroactieve investeringspremie aanvragen ten gevolge van het einde van het systeem van de terugdraaiende teller. Dat kan op de site www.tellercompensatie.be. Je 1504 € zou dan in het najaar van 2021 uitbetaald moeten worden.

2. Zo snel mogelijk overstappen naar het tweevoudige stelsel om de impact van het injectietarief te beperken. In dit geval bespaar je op die manier 61 €/jaar (zie hieronder).

Scenario 5: 24 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2016, vermogen van 6,5 kVA, viergevelwoning met zwembad

Angèle (39 jaar), Mark (46 jaar) en hun 2 kinderen wonen in een groot huis in Sint-Martens-Latem. In 2016 installeerden ze zonnepanelen om hun energiefactuur te verlagen. Door de aanleg van hun zwembad twee jaar voordien was die immers flink opgelopen.

  • Verbruik voor de installatie van zonnepanelen: 12 000 kWh
  • De jaarlijkse productie van hun zonnepanelen: 5897 kWh
  • Hun huidige verbruik van het netwerk: 6103 kWh
  • Ze hebben een analoge meter met het systeem van de terugdraaiende teller

Ons advies aan Mark en Angèle?

Niet meteen een digitale meter laten installeren! En dus zo lang mogelijk gebruikmaken van het systeem van de terugdraaiende teller. Dat kan nog tot in 2025.

Maar opgelet: Mark en Angèle hebben er geen voordeel bij om eind 2025 af te wachten alvorens hun digitale meter te laten plaatsen. Hoe langer ze wachten, hoe lager de compensatiepremie die wordt toegekend naar aanleiding van het einde van het systeem van de terugdraaiende teller. Het bedrag van deze premie wordt immers niet alleen berekend op basis van het jaar van indienststelling van de zonnepanelen, maar ook op basis van het jaar waarin de analoge meter wordt vervangen door een digitale meter. Meer info vind je hier.

Zodra ze overschakelen naar het systeem met injectietarief, hebben Mark en Angèle er ook alle belang bij om voor een tweevoudig tarief te kiezen (zie hieronder) en zelfs een thuisbatterij te laten installeren (zie hieronder) om zo hun zelfverbruik te verhogen.

Scenario 6: 32 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2018, vermogen van 9,6 kVA, viergevelwoning met warmtepomp

Eva (41 jaar), Noah (45 jaar) en hun 2 kinderen wonen in een villa in Vleteren die is uitgerust met een warmtepomp. Dat is weliswaar een duurzaam verwarmingssysteem, maar het verbruikt wel elektriciteit. Daarom lieten ze ook zonnepanelen installeren.

  • Verbruik voor de installatie van zonnepanelen: 18 000 kWh
  • De jaarlijkse productie van hun zonnepanelen: 8736 kWh
  • Hun huidige verbruik van het netwerk: 9264 kWh
  • Ze hebben een analoge meter met het systeem van de terugdraaiende teller

Ons advies aan Noah en Eva?

We geven hen hetzelfde advies als aan Mark en Angèle in scenario 5. Je kan het dus hierboven opnieuw nalezen ;-)

De impact van het injectietarief beperken dankzij het tweevoudige tarief

Voor de invoering van het injectietarief werd aan eigenaars van zonnepanelen aangeraden om te kiezen voor een enkelvoudige meter. Althans als de installatie je jaarlijkse verbruik dekte.

Maar de komst van het injectietarief bracht daar verandering in. Voortaan wordt je energiefactuur immers berekend op basis van het werkelijke verbruik dat afgenomen wordt van het elektriciteitsnet. Door over te stappen naar het tweevoudige tarief verlaag je je distributienetwerkkosten en betaal je minder voor je verbruik van ‘s avonds en ‘s nachts, momenten waarop je zonnepanelen geen energie produceren. Overdag is de beste oplossing je zelfverbruik te verhogen door je elektrische toestellen te laten draaien terwijl je zonnepanelen energie opwekken.

Goed om weten: je kan wanneer de technicus langskomt om je digitale meter te installeren, gratis overstappen van een enkelvoudig tarief naar een tweevoudig tarief. Doe je je aanvraag bij Fluvius achteraf, dan kost het je 10,42 € (incl. btw). Doe het echter niet voor je digitale meter geïnstalleerd wordt. Houd er ook rekening mee dat je automatisch de eindfactuur van je energieleverancier in de bus krijgt na een tariefwijziging en dat je een deel van de winst van je terugdraaiende meter kan verliezen. Je aanvraag om over te stappen naar het tweevoudige tarief mag dus niet om het even wanneer gebeuren, omdat je dan het risico loopt een “gecompenseerde” periode af te sluiten.

Nog een goed idee: investeren in een thuisbatterij

Bij het systeem met injectietarief geldt: hoe meer je van je zelfgeproduceerde elektriciteit verbruikt, hoe meer je bespaart. En net daarom kan de installatie van een thuisbatterij interessant zijn.

Zeker omdat een thuisbatterij kopen rendabel is in Vlaanderen! En wel om deze redenen:

  • Tot 31 december 2024 kan je een premie krijgen voor je thuisbatterij. Let wel, het bedrag van deze premie daalt elk jaar. Je wacht dus beter niet te lang om in een batterij te investeren.
  • Je compenseert de teller die niet meer terugdraait. Zeker als je voor een batterij van de juiste grootte kiest.
  • Je verhoogt je zelfverbruik van 30% naar 60 of zelfs 70% en doet de planeet tegelijkertijd een plezier, want je verbruikt meer hernieuwbare energie.
  • Je bent klaar voor de invoering van het capaciteitstarief voor de netwerkkosten dat eraan zit te komen.

Kortom: injectietarief + thuisbatterij = een winnende combinatie!

Hoe kan ik zelf de impact van het injectietarief op mijn factuur inschatten?

Dat is een moeilijke oefening, maar je kan een inschatting maken door de evolutie van je meterstanden in de gaten te houden. Waar je op moet letten?

  • Hoeveel je elke maand afneemt van het netwerk.
  • Waardeer wat je afneemt tegen de elektriciteitsprijs in €/kWh.
  • Pas de distributiekosten en taksen en heffingen toe op basis van een vorige factuur. Het consumententarief moet je er niet meer bij tellen (dit valt weg).
  • Vergelijk deze kost met de compensatiepremie die je kan aanvragen naar aanleiding van het einde van de terugdraaiende teller. Vergeet niet dat deze premie berekend wordt op basis van het jaar van indienststelling van je zonnepanelen en het jaar waarin je digitale meter geïnstalleerd werd.

Meer weten over het systeem met injectietarief en je toekomstige injectiecontract? Klik hier!