Einde van de mazoutketel in 2035? Wat zijn de alternatieven?

Eén van de maatregelen uit het interfederale Energiepact bepaalt dat het vanaf 2035 verboden zal zijn om nog mazoutketels te verkopen. In Vlaanderen is dat voor bepaalde woningen al sinds 1 januari 2021 het geval. En in Brussel en Wallonië? Welke alternatieven heb je?
Paul D.
26/09/2022 |

Na het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 heeft België met de goedkeuring van het Het interfederale energiepact in 2017 een koers uitgestippeld voor 2030 en 2050 wat de energietransitie betreft. Een van de aanbevolen maatregelen? Het verbod op de verkoop van mazoutketels vanaf 2035. Met de vele uitdagingen en het streven naar een meer koolstofneutrale toekomst in het achterhoofd, hebben de gewesten zich vervolgens over het ‘mazoutdossier’ gebogen en het geleidelijke einde van deze ketels aangekondigd. Maar hoe zit dat concreet?

Verbod op verkoop, niet op gebruik

In tegenstelling tot wat velen dachten bij de aankondiging van het Eenergiepact, mag je je bestaande mazoutketel nog altijd verder gebruiken na 2035. Het gaat dus niet om een verbod op het gebruik, maar enkel op de verkoop van deze ketels.

Als je je woning met deze brandstof verwarmt (net als 37% van de Belgische gezinnen), mag je je huidige systeem dus gerust verder blijven gebruiken, zelfs na 2034. Maar wat als je ketel aan vervanging toe is of als je gewoon op zoek wilt gaan naar een ‘schoner’ en efficiënter alternatief? Dan heb je er alle belang bij om alternatieve energiebronnen – zoals gas – te overwegen. In de eerste plaats omdat volgens sommigen de prijs vanaf 2035 de hoogte in zal schieten door de dalende vraag omwille van het verbod. Maar vooral omdat ook de gewesten verbodsmaatregelen hebben genomen. Een kort overzicht per gewest toont aan dat de hoogdagen van mazout wel degelijk geteld zijn … 

Vlaanderen

Het Vlaamse Gewest hakte als eerste de knoop door: sinds 1 januari 2022 is het immers verboden om een mazoutketel – en zelfs een condensatieketel – te installeren in nieuwbouwwoningen of bij renovatiewerken waarbij het verwarmingssysteem wordt vervangen. Hetzelfde geldt als je je verwarmingstoestel moet vervangen en er een gasnetwerk beschikbaar is in je straat, tenzij er kan worden aangetoond dat de mazoutketels even doeltreffend zijn als de meest recente condensatieketels op aardgas. Het is echter wel zo dat je in functie van je inkomen in aanmerking kan komen voor een premie van 2500€ (met een maximum van 50% van de investering) als je overstapt van mazout naar aardgas. Er bestaat ook een soortgelijke premie om over te stappen van mazout naar propaan- of butaangas als er geen gasnetwerk is in je straat. Meer info over de verwarmingspremies in België voor 2022 vind je hier.

Brussel

Ook in de hoofdstad ligt de einddatum vast: vanaf 1 juni 2025 nergens nog mazoutketels, ofwel 10 tot 14% van de Brusselse woningen. Om de inwoners van het gewest een duwtje in de rug te geven, werd er een bonus ‘uitstap uit stookolie of steenkool’ voorzien als je in de plaats een gascondensatieketel installeert (of een warmtepomp of zonneboiler). Het bedrag hangt af van je inkomenscategorie: 300€, 350€ of 500€ voor de vervanging van een mazoutketel; 600€, 700€ of 1000€ voor een oude kachel. Ga je voor een nieuwe gascondensatieketel, dan heb je bovendien misschien recht op een premie van 700 tot 1200€.

Wallonië

In het Waalse Gewest verwarmt 57% van de gezinnen zich nog met mazout! Maar ook in het zuiden van het land stopt de verkoop van deze ketels in 2030. Er liggen echter voorstellen van het Waals Klimaatplan 2030 op tafel om verwarming op mazout al te verbieden vanaf 2024 … Wordt vervolgd!

Overschakelen van mazout naar aardgas

Welke alternatieven zijn er dan om een lengte voorsprong te nemen? De eenvoudigste oplossing is om van mazout over te schakelen naar aardgas. De leidingen en radiatoren van een verwarming op mazout kunnen namelijk hergebruikt worden. Natuurlijk heb je wel een nieuwe ketel nodig (vanaf 4500€) en moet je de verwarming laten aansluiten op het aardgasnetwerk (gemiddeld 1000€, afhankelijk van de netwerkbeheerder). Goed om weten: sommige netwerkbeheerders doen de aansluiting gratis. Informeer je dus zeker vooraf.
Heb je nog een ondergrondse mazouttank, dan moet die verwijderd worden of, als dat niet mogelijk is, gevuld worden met zand of biologisch schuim door een erkende specialist.

Lees ook onze gratis gids: vervang je stookolieketel door een cv-ketel op aardgas.

Een andere oplossing is een ‘plug-in’ hogetemperatuur lucht/water-warmtepomp. Die kun je direct aansluiten op de bestaande verwarmingsbuizen. Kostprijs: ongeveer 14.000 euro, afhankelijk van het model.

Niet iedereen heeft aardgas in zijn straat…

Dat is de vaakst gehoorde bedenking bij het aangekondigde verbod op mazoutketels.
Terwijl aardgas over het algemeen wel beschikbaar is in de grote steden, is dat lang niet altijd het geval in kleinere gemeenten en dorpen. In sommige gebieden maakt de bodemstructuur aardgas zelfs totaal onmogelijk. Concreet heeft 35% van de woningen in ons land geen toegang tot het aardgasnetwerk. Velen vrezen dan ook dat ze verplicht zullen worden om over te schakelen naar peperdure verwarming op elektriciteit.

Toch zijn er nog andere mogelijkheden. Helaas zijn er altijd kosten mee gemoeid. En vaak zijn de alternatieven minder praktisch, minder esthetisch of iets moeilijker te installeren. Bijvoorbeeld:

➢ Een bovengrondse of ingegraven gastank. Nadeel: het gaat hier om propaan, geen aardgas.
➢ Een warmtepomp (zie boven). Nadelen: vooral geschikt voor nieuwbouw en 50 tot 100% duurder dan verwarming op mazout of aardgas.
➢ Een pellet- of biomassaketel. Voordeel: is compatibel met de leidingen van een mazoutverwarming. Nadeel: je hebt een ruimte nodig om pellets of organisch materiaal op te slaan.

Nog meer alternatieven ontdek je in ons artikel 9 verwarmingssystemen en hun verschillen.

Samengevat: alternatieven voor de mazoutketel zijn er voldoende, maar het verbod op de verkoop ervan zal sowieso financiële gevolgen hebben voor heel wat gezinnen. Reden genoeg om je alvast voor te bereiden, want 2035 is minder veraf dan je denkt. Lees zeker ook ons artikel – gewest per gewest – over de verwarmingsoplossingen en systemen voor sanitair warm water die het meest opbrengen