Een woning kopen, renoveren of bouwen: wat zegt het Vlaamse klimaatplan?

Het Vlaamse klimaatakkoord is een feit. Een grote stap – én honderden maatregelen – richting een koolstofneutrale toekomst ... Maar wat betekent dat voor jou wanneer je op het punt staat een woning te kopen, te renoveren of te bouwen?
Paul D.
10/05/2022 |

Waarover gaat het precies? Vlaanderen heeft voortaan een Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP) 2021-2030: een transversale politieke strategie om het klimaatbeleid in het gewest te versterken. Dat plan vormt dus een belangrijke basis om bij te dragen aan de overstap naar een koolstofneutrale toekomst, met name door de CO2-uitstoot tegen 2030 met 40% te verlagen (in plaats van met 35% zoals oorspronkelijk de bedoeling was). Het Vlaamse plan steunt concreet op meer dan 300 maatregelen in verschillende domeinen, zoals landbouw en industrie, maar ook mobiliteit en uiteraard wonen. De maatregelen gelden zowel voor nieuwbouw als voor renovatie en gaan bijvoorbeeld over verwarming en energieverbruik.

Zit jij nog met vragen over je verplichtingen? Of weet je niet goed wat de beste keuzes zijn voor jouw portemonnee en onze planeet? Lees hier alles wat je moet weten over het klimaatplan in onze noordelijke landshelft.

Waarom komen ook woningen aan bod in het plan?

Gebouwen zijn vandaag verantwoordelijk voor twee derde van de uitstoot van broeikasgassen. Dat komt vaak door onvoldoende isolatie en verouderde verwarmingssystemen. In België scoren veel woningen nog zeer laag op het vlak van energieprestaties met een EPB-score van G of F.

Om te werken aan een koolstofneutrale toekomst verdiepten de gewesten zich dus in dit thema en maakten ze van de 'renovatie' van gebouwen een prioriteit. Die denkoefening mondde uit in gewestelijke klimaatplannen die ook voldoen aan de Europese eisen. De Europese Commissie wil de isolatie van woningen bijvoorbeeld verplicht maken vanaf 2030 om er zo voor te zorgen dat alle Europese woningen minstens een EPB-label E halen.

Renoveren voor een EPB-score van minstens D

Koop je een energieverslindende woning, met een EPB-score van E of lager, dan krijg je vanaf 2023 vijf jaar de tijd om renovatiewerkzaamheden uit te voeren om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren en een D-label te behalen. Dat betekent onder meer dat je je woning beter moet isoleren en moet kiezen voor een moderne en efficiënte verwarmingsinstallatie, bijvoorbeeld door je oude stookolie- of gasketel te vervangen.

En wat als je een nieuwe woning laat bouwen in Vlaanderen?

Voor wie denkt aan de bouw van een nieuwe woning of een nieuw appartement bevat het Vlaamse klimaatplan ook een reeks maatregelen die je kunnen helpen bij je keuze voor een verwarmingssysteem. Zo wil het plan gezinnen ertoe aanzetten om te kiezen voor een warmtepomp. Verwarmingssystemen op stookolie zijn immers al verboden sinds 1 januari 2022. En hoe zit het met gas? Hoewel deze maatregel eigenlijk pas van toepassing zal zijn vanaf 2027, mag je vanaf 2023 geen gasketel meer plaatsen. Tijdens de overgangsperiode tussen 2023 en 2026 kun je wel nog voor een hybride warmtepomp (gas en elektriciteit) kiezen.

Steunmaatregelen en premies

Om je te helpen bij je bouw- of renovatieproject stelt het gewest je 'energiepremies' ter beschikking (via Fluvius) – om de installatie van een warmtepomp of een warmtepompboiler te ondersteunen – ofwel premies voor renovatiewerken (isolatie enz.). De renovatiepremie is er bijvoorbeeld voor vier soorten werkzaamheden: ruwbouw, buitenschrijnwerk, dakwerken en elektrische installaties. Vanaf oktober 2022 worden alle premies en steunmaatregelen voor energie ondergebracht in één portaal. Denk ook aan de 'renovatiebonus', als je binnen de 5 jaar minimaal 3 (en maximaal 7) premies aanvraagt, en aan de renteloze lening om je werkzaamheden te financieren. Weet tot slot dat je op het moment van de aankoop kunt genieten van een verlaagd registratietarief van 1% als je je ertoe verbindt om je woning volledig te renoveren.

Hoe pak je het aan?

Bouwen of renoveren? Wat je plannen ook zijn, denk vooraf goed na over je project, zodat je een verwarmingssysteem kiest dat aangepast is aan jouw behoeften, je woning correct isoleert, de voorziene steun krijgt en zo een stap zet naar een koolstofneutrale toekomst. Dat is niet alleen goed voor onze planeet, maar ook voor jouw portemonnee, want deze keuzes leveren je een mooie besparing op.

Weet je niet goed waar te beginnen? Onze gratis gids helpt je het juiste verwarmingssysteem te kiezen en vertelt je alles over hun voor- en nadelen. Raadpleeg zeker ook ons e-book over woningisolatie.

Wil je je energieverbruik vandaag al verlagen? Maak dan snel kennis met de energieladder, een zeer handig hulpmiddel om te bepalen welke ingrepen het meest opbrengen en je dus logischerwijs eerst moet uitvoeren!