Zonnepanelen: de digitale meter betekent niet het einde van je rendement

Zal de slimme meter gevolgen hebben voor de eigenaars van zonnepanelen? De nieuwe digitale meters draaien immers niet meer terug. Betekent dat minder rendement voor je zonnepaneleninstallatie?

01/09/2020 -
Paul D.
Energie-expert bij ENGIE

In Vlaanderen is Fluvius sinds 1 juli 2019 gestart met de installatie van de slimme meter zodat binnen 15 jaar elke woning een digitale meter zal hebben. (Ver-)bouwers, eigenaars van zonnepanelen en klanten met een budgetmeter komen eerst aan de beurt.

Maar geen probleem voor het rendement van je zonnepanelen, want de Vlaamse regering probeert er namelijk voor te zorgen dat de eigenaars van zonnepanelen wiens installatie voor 1 januari 2021 geplaatst werd, de mogelijkheid krijgen om – zelfs al hebben ze een digitale meter - het huidige systeem van het prosumententarief gedurende 15 jaar te behouden (forfait van +/-300 €/jaar) met het principe van de terugdraaiende teller, behoudens tegenbericht van het Grondwettelijk Hof.

In Wallonië zou de slimme meter tegen 1 januari 2023 geïnstalleerd moeten worden bij klanten met een budgetmeter, klanten wiens meter vervangen moet worden, in nieuwbouw en bij klanten die hierom vragen. Daarna volgen de grote verbruikers (6000 kWh en meer) en eigenaars met een fotovoltaïsche installatie van meer dan 5 kWe. 80% daarvan zou tegen 2029 een slimme meter moeten hebben. Na de introductie van het prosumententarief op 1 oktober 2020 – dat voor 100% in 2020 en 2021 en voor 54,27% in 2022 en 2023 gecompenseerd wordt door een premie – biedt het Waalse Gewest ook de mogelijkheid om op kosten van het gewest een bidirectionele meter (digitaal) te laten installeren (binnen de grenzen van de overheidskredieten die bedoeld zijn voor de terugbetaling van deze verplichting). Deze maatregelen moeten echter nog legaal goedgekeurd worden.

In Brussel is de bidirectionele meter verplicht bij een nieuwe aansluiting of de vervanging van een meter, bij grote renovatiewerken en bij de installatie van zonnepanelen. Ook wie een elektrische wagen, een thuisbatterij of een warmtepomp heeft en grote verbruikers (+ 6000 kWh/jaar) en wie om een bidirectionele meter vraagt, krijgt voorrang.

Wat is een digitale meter?

Eenvoudig gezegd: een meter met een elektronische display. Maar het toestel doet meer dan meten hoeveel energie je verbruikt en hoeveel je aan het net teruggeeft. Het communiceert ook je verbruik aan je netwerkbeheerder. Gedaan dus met meterstanden te noteren en door te geven. Ook informatie over de spanning of veranderingen in de sterkte van je aansluiting worden automatisch doorgestuurd. Het toestel kan ook van op afstand aan- en uitgeschakeld worden. Omdat dankzij de digitale meter het verbruik in real time kan opgevolgd worden, zullen energieleveranciers op termijn ​​​​​​de voorschotbedragen kunnen optimaliseren, waardoor minder consumenten achteraf een onverwachte afrekeningsfactuur krijgen.

Ontdek hier alles wat je moet weten over de digitale meter.

De digitale meter draait niet terug

Zoals hierboven uitgelegd, kan iedereen met zonnepanelen in Vlaanderen die voor eind 2020 geïnstalleerd worden tot 15 jaar na de installatie in het huidige systeem blijven, behoudens het verwachte tegenbericht van de Raad van State.

Eigenaars van zonnepanelen vrezen vaak dat ze door de digitale teller niet langer zouden kunnen profiteren van het compensatiemechanisme van de terugdraaiende teller zoals dat vandaag het geval is. Het toestel zelf vormt echter geen enkel probleem en brengt de compensatie niet in het gedrang. Enkel de beslissing van de Raad van State kan het compensatieprincipe opnieuw aan het wankelen brengen.

Als de Vlaamse prosumenten dit wensen, kunnen ze voor het systeem van de gedeeltelijke compensatie kiezen, waarbij ze netwerkkosten betalen op basis van hun werkelijke afname. In dat geval geldt het prosumententarief niet.

Goed om weten: vanaf 1 januari 2021 treedt er een nieuw systeem in werking voor de valorisatie van de injectie. Wat de prosument afneemt van het netwerk zal gefactureerd worden tegen de volle prijs, terwijl hij dat wat hij injecteert, zal kunnen doorverkopen. De digitale meter wordt dan ook een must voor nieuwe installaties vanaf januari 2021, omdat deze de injectie en de afname apart meet.

In Brussel wordt met de bidirectionele meter de afname en de injectie apart gemeten. Op je factuur berekent de operator het verschil tussen die twee om je netto-energieverbruik te weten. Op basis van dit netto-verbruik worden dan je energiekosten, belastingen,… berekend. En wat met de netwerkkosten? Die betaal je op basis van wat je echt hebt afgenomen. Je ontvangt echter nog steeds groenestroomcertificaten voor je elektriciteitsproductie. Daar ziet een groene meter op toe.

Goed om te weten: het verbruik dat wordt geregistreerd door de slimme meter zal afwijken van de teller van je zonnepanelen. Waarom? Een deel van de geproduceerde energie bereikt nooit het distributienet omdat ze onmiddellijk verbruikt wordt. Met andere woorden: de slimme meter geeft enkel aan wat je aan het net teruggeeft (na afhouding van je onmiddellijke verbruik), terwijl de meter van je zonnepanelen je totale energieproductie laat zien.

Lees ook