Kilometer 23 op de snelweg: "Schat, heb jij de kookplaat uitgedaan??"

Het menselijke brein valt nooit helemaal stil. Stel: je bent onderweg naar zee voor een uitje met het hele gezin. In de auto weerklinkt een chill muziekje en hangt een ontspannen sfeer: het weekend kan beginnen. Maar plots, in een fractie van een seconde, schiet een verontrustend beeld door je hoofd: een roodgloeiende keramische kookplaat op de hoogste stand. Je krijgt meteen een knoop in je maag.

- "Schat, jij hebt de kookplaat toch uitgezet na het ontbijt? Ik heb het niet meer gecheckt."   
- "Euh, ja ... dat denk ik toch. Ik weet het eigenlijk niet meer, want de kinderen hadden me nodig. Waarom?"
- "Oh, zomaar. Of toch niet ... ik begin zelf te twijfelen. Wat als ze nog aanstaat?"    

En zo is de start van je weekend in enkele seconden helemaal om zeep. Door die ene twijfelgedachte slaat je prille gemoedsrust om in een steeds grotere ongerustheid, die zelfs obsessief wordt. Je verbeelding slaat op hol. Wat als er brand uitbreekt? Bovendien blijft die kookplaat dagenlang energie verbruiken! Wat nu? Terugkeren? 

Iedereen heeft weleens zo'n vluchtige, maar hardnekkige twijfelgedachte gehad. Jammer genoeg duikt die niet op tijdens de voorbereidingen, maar wel op het moment dat je begint te ontspannen. Het is dus absoluut geen verstrooidheid of een rare kronkel in je brein. Integendeel: de twijfelgedachten zijn gewoon het gevolg van twee bekende cognitieve verschijnselen. 

• Het doorway effect of deuropeningseffect. Volgens psycholoog Gabriel Radvansky werkt door een deuropening gaan als een mentale grens, alsof je brein weer van nul moet beginnen. Terwijl je dus van de ene kamer naar de andere loopt om koffers te pakken, saboteert dit mechanisme je verschillende checks zonder dat je het zelf merkt. Gevolg? Je hebt de indruk dat je alles hebt nagekeken, maar het doorway effect besliste daar anders over.
   
• Het Zeigarnik-effect (in 1927 bedacht door psychologe Bluma Zeigarnik) speelt ook een rol: je hersenen blijven onafgewerkte of niet bevestigde taken actief onthouden. Je bent bezig met de kinderen, de koffers en de huissleutels en dus vooral aan het uitvoeren in plaats van te controleren. Zodra je onderweg bent, valt de druk weg en brengt je brein alles weer naar boven wat je niet bewust hebt afgevinkt. Te laat natuurlijk.

Vertrekstress draait in het algemeen om twee soorten bezorgdheden: angst die te maken heeft met veiligheid en stress door onnodig energieverbruik.

Een gloeiendheet strijkijzer, een kookplaat die nog aanstaat of de oven die vergeten werd? Allemaal beelden die een knoop in je maag veroorzaken, omdat ze ook echt een risico inhouden. Je laat je huis dan ook alleen en onbewaakt achter en mogelijke gevaren loeren om de hoek. Net als in de film 'Home Alone' ... maar gelukkig ben jij 'Kevin' niet vergeten.

De grootste boosdoeners?

• Overbelaste stekkerdozen. Vaak liggen ze verstopt achter een zetel, waardoor ze gemakkelijk worden vergeten. Hoewel het gevaar beperkt is, kunnen stekkerdozen oververhit raken of kortsluiting veroorzaken.
• Hetzelfde geldt voor kleine huishoudtoestellen zoals broodroosters, koffiezetapparaten of waterkokers. Je trekt dus maar beter de stekker uit het stopcontact voor je vertrekt. 
• De keuken. Je hebt nog snel een ontbijtje klaargemaakt en in alle stress ben je vergeten de kookplaat of de oven uit te schakelen. 
• De wasmachine en vaatwasser kunnen op hun beurt waterschade veroorzaken, zelfs als ze uitgeschakeld zijn. Denk er dus aan om watertoevoerkranen dicht te draaien, vooral als je voor lange tijd weg bent.
• De rest van je woning. Overal zijn er risico's. Denk bijvoorbeeld aan slecht gesloten ramen, een dakraam op een kier, een gloeiende geurkaars of een (oud) strijkijzer dat nog aanstaat. 
• De tuin. Een slecht afgesloten gasbarbecue is eerder zeldzaam. Een poortje dat open blijft, een automatische sproeier die blijft werken of een robotmaaier die geprogrammeerd staat, worden dan weer wel snel vergeten.

Toestellen die blijven werken tijdens je afwezigheid kunnen niet alleen gevaarlijk zijn, maar kosten je ook geld. 

• Aan de ene kant vergetelheden, zoals een diepvriezer waarvan de deur niet goed gesloten is, een thermostaat die het hele weekend op 20 °C blijft staan, een lekkende kraan of de televisie die voor een lege woonkamer speelt. 
• En anderzijds sluipverbruik, of met andere woorden toestellen die stilletjes energie blijven verbruiken. Denk bijvoorbeeld aan de decoder van de televisie, de modem voor het internet, de lader van je telefoon en noem maar op. Het lijkt misschien onschuldig, maar sluipverbruik kan je jaarlijks 100 tot 150 euro kosten of zelfs meer. 

Wil je nog meer besparen tijdens je vakantie? Check onze tips voor je vertrekt. 

Bron: Artikel ENGIE "Hoe het verbruik van elektrische toestellen in stand-by drukken?" 

Dit werkt echt. Beloofd! Het lijkt misschien een stom idee, maar deze techniek is écht efficiënt. Op voorwaarde dat je enkele eenvoudige regels volgt:

• Kies het juiste moment. Wanneer? Net voor je de deur achter je dichttrekt. Je bent klaar om te vertrekken: de auto is ingeladen, de kinderen hebben hun schoenen aan ... Hét moment voor een laatste rondje door het huis. 
• Houd een vaste volgorde aan. Start in de keuken en ga via de leefruimtes, de slaapkamers, de badkamer en de wasplaats naar de tuin. Volg altijd dezelfde route, zodat het rondje voor je hersenen een automatisme wordt.
• Zeg hardop wat je controleert. Zeg bijvoorbeeld luidop 'kookplaat uit' en 'oven uit'. Dat lijkt misschien overdreven of absurd, maar het is een efficiënte techniek die ook piloten en chirurgen gebruiken. Door luidop te praten, zet je alles beter vast in je geheugen en verklein je de kans op fouten.
• Maak er een gezamenlijke opdracht van. Betrek je partner of kinderen bij de controle. Zo wordt de controle een ernstig spel: wie is verantwoordelijk voor welk toestel? Meer ogen zien meer. Een efficiënte en gezamenlijke reflex.
• Fotografeer wat belangrijk is. Wanneer je vertrekt, volstaat meestal een bewuste controle van de kookplaat en thermostaat. Ben je langer afwezig? Neem dan ook een foto van de watermeter voor je vertrekt. Een eenvoudige, maar efficiënte truc: merk je bij thuiskomst een abnormale stijging, dan kan dat wijzen op een lek. 
• Schakel alle stekkerdozen uit. Maak hier een automatisme van. Je schakelt immers in één keer verschillende toestellen uit. Ben je langere tijd weg en ken je je zekeringkast goed, dan kun je eventueel bepaalde stroomkringen uitschakelen (zoals die van de woonkamer of de verlichting). Opgelet: onderbreek nooit essentiële stroomkringen zoals die van de koelkast, diepvriezer of het alarmsysteem.
• Werk in categorieën. Om ervoor te zorgen dat je niets vergeet, controleer je bepaalde zaken beter in één keer. Kijk bijvoorbeeld eerst alle ramen na en daarna alle radiatorkranen. Kleine tip voor de verwarming: staat je centrale thermostaat op 15 of 16 °C, laat je radiatorkranen dan openstaan in de eco- of vorstbeveiligingsstand.
• Koppel een fysieke handeling aan de controle. Associeer de controleronde met een handeling die je sowieso al automatisch doet, zoals je autosleutels nemen. De sleutels in je hand worden zo het signaal om aan je ronde te beginnen. Geen sleutels? Niet vertrekken. Geen controle? Ook niet vertrekken.

Wil je nog een stap verder gaan, zonder van je woning een ruimteschip te maken? Denk dan aan deze technologische oplossingen die voor weinig budget een groot verschil kunnen maken. 

• Slimme stopcontacten of stekkerdozen. In een halve minuut geplaatst en voor 10-15 euro verkrijgbaar in de doe-het-zelfzaak. Je kunt ze vervolgens bedienen met je smartphone, nagaan hoeveel een toestel verbruikt en het op afstand uitschakelen. 
• De slimme thermostaat. Een uitstekende investering om je energiefactuur drastisch te verlagen en tegelijk te genieten van meer comfort. Je regelt de verwarming van je woning eenvoudig op afstand. Zo kun je je radiatoren en verwarmingsketel bedienen vanop je smartphone. Sommige toestellen merken zelfs wanneer je afwezig bent en passen dan automatisch de temperatuur aan. Ideaal om je woning weer op de perfecte temperatuur te brengen wanneer je thuiskomt na een weekendje weg. 

• De Smart App van ENGIE. Deze gratis app is hét verbruiksdashboard van je woning. Nog onderweg of al op je bestemming? Volg in real time wat er bij je thuis gebeurt. Een onmisbaar hulpmiddel om bijvoorbeeld onnodig verbruik te controleren tijdens je afwezigheid. Meer weten? Installeer de Smart App van ENGIE op je smartphone.

Download je checklist voor korte uitjes. 

Ben je voor langere tijd weg? Vul ze dan hiermee aan.

Het voelt goed om gerust te zijn. Zelfs al voor je de deur achter je dichttrekt. ENGIE helpt je om je gerust te voelen, op elk moment en in elke situatie. Ontdek hoe.

Opnieuw aan de slag na je vakantie? Lees dan zeker onze tips om je energieroutine weer op de rails te krijgen.

Ja hoor, de koelkast moet ingeschakeld blijven en is een van de weinige toestellen die je gewoon aangesloten laat. Voor een afwezigheid van minder dan twee tot drie weken veroorzaakt het uitschakelen ervan vaak meer problemen (zoals vocht en schimmel) dan het oplost. Ben je langer dan drie weken afwezig? Schakel de koelkast dan volledig uit en laat de deuren openstaan om schimmelvorming te voorkomen.

Hiervoor bestaan twee complementaire oplossingen. Zo bestaan er slimme stopcontacten die in real time aangeven of een toestel energie verbruikt. Via een app kun je dat toestel vervolgens uitschakelen. De Smart App van ENGIE geeft dan weer het totale energieverbruik van je woning weer.

Ja, dat is gevaarlijk en dus geen goed idee. Als een wasmachine zonder toezicht draait, kan een lek, een blokkering of oververhitting leiden tot ernstige waterschade. De regel is dus heel eenvoudig: schakel je wasmachine en droogkast altijd uit voor je vertrekt. Wil je helemaal zeker zijn? Draai dan ook de watertoevoer dicht.

Geen van beide volledig. In de winter is de verwarming volledig uitschakelen geen goed idee. Zonder verwarming vergroot het risico op vocht en condensatie en als het erg koud is, kunnen je leidingen bevriezen. De beste oplossing is de 'afwezigheidsmodus' activeren of de temperatuur laten zakken tot 15-16 °C. Ideaal om energie te besparen zonder dat je woning te sterk afkoelt. Heb je een slimme thermostaat? Die weet zelf wat hij moet doen zodra jij je woning verlaat (of je gebruikt je app).In de zomer kun je de verwarmingsfunctie van je ketel zonder problemen uitschakelen.