Alles wat je moet weten over de stookolieketel

Zoals je waarschijnlijk weet, worden stookolieketels in ons land geleidelijk uitgefaseerd. Maar als je je woning nog met zo’n installatie verwarmt, mag je die gerust blijven gebruiken, zolang je ketel maar werkt met het nodige rendement. Hoewel de cijfers niet heel recent zijn, zou 33% van de Belgische huishoudens stookolie of mazout gebruiken om zich te verwarmen. In Wallonië zelfs nog bijna 50% en dat zijn best wel hoge percentages. In Vlaanderen (met minder dan 30%) en in Brussel (ongeveer 20%) ligt het aandeel van stookolie wel een stuk lager.

De reden voor deze verschillen tussen de gewesten? Het aardgasnet is in het noorden van ons land en in Brussel veel sterker ontwikkeld dan in het zuiden. Hoe dan ook, stookolie is dus nog belangrijk genoeg om even stil te staan bij de modellen, prijzen en onderhoudsverplichtingen van deze ketels en hun rendement en installatie.

Hoewel dergelijke cv-ketels niet meer verkocht worden, vind je ze nog in veel woningen. Van de werkende stookolieketels zou zelfs 54% nog tot deze oude generatie behoren. Vaak gaat het om installaties van ruim 15 of zelfs meer dan 20 jaar oud! 

Heb je er zelf nog één? Dan is het moment waarschijnlijk aangebroken om hem te vervangen. Misschien heeft je verwarmingstechnicus je er al op gewezen bij het verplichte jaarlijkse onderhoud. Je ketel verslindt namelijk (te) veel energie, hij haalt de huidige rendementsnormen niet meer en stoot heel veel CO2 uit.

De condensatietechnologie betekent zowel voor de gasketel als voor de stookolieketel een enorme vooruitgang, door energierecuperatie en rookgassen op “lage” temperatuur. Condensatieketels zijn tegenwoordig de norm geworden, maar voor stookolie zijn het de enige die vroeger verkocht mochten worden. Met zo’n condensatieketel op stookolie kon je 5 tot 10% op je verwarmingskosten besparen in vergelijking met een nieuwe klassieke stookolieketel en tot 30% ten opzichte van een stookolieketel van 20 tot 30 jaar oud. Maar de verkoop van zowel klassieke als condensatieketels op stookolie is nu verboden! 

Heb je nog een werkende condensatieketel op stookolie? Dan haalt die ongeveer hetzelfde energieverbruik en rendement als een condensatieketel op aardgas. Maar om de vergelijking compleet te maken: stookolie schommelt sterker in prijs dan aardgas.

Door stookolie te verbranden ontstaat er warmte, maar ook waterdamp, die eveneens warm is. De warmtewisselaar, een van de belangrijkste onderdelen van de condensatieketel, haalt warmte uit de rookgassen om het watercircuit verder op te warmen. De rookgassen die de ketel verlaten zijn daardoor minder warm en er gaat minder warmte verloren langs de schoorsteen. Het rendement ligt dus hoger!

Bovendien kan je een condensatieketel combineren met een opslagvat voor sanitair warm water.

Dat hangt van veel elementen af, zoals leeftijd, type en vermogen van de ketel, hoe goed het huis geïsoleerd is, hoeveel kamers je wil verwarmen en hoe groot deze zijn, hoe warm je het wil hebben, enz. 

Een doorsnee Belgisch gezin heeft jaarlijks gemiddeld 2 000 tot 2 500 liter stookolie nodig om zich te verwarmen.

Nu het verboden is om een nieuwe stookolieketel te installeren, maakt de prijs ervan niet zo veel meer uit. Maar om je toch een idee te geven: de ketel zelf kost ongeveer 6 500 euro, voor de installatie betaal je zo’n 2 000 euro exclusief btw en voor het onderhoud geef je jaarlijks 200 tot 300 euro uit.

Een stookolieketel moet elk jaar worden gecontroleerd en deze verplichting geldt in elk gewest. Bij de verbranding van stookolie komt er namelijk roet vrij en als dat stof zich opstapelt, is het ongezond.

Bovendien mag alleen een erkend technicus je ketel onderhouden. Hij moet allerlei ingrepen correct en veilig kunnen uitvoeren, zoals de ketel reinigen, de brander afstellen en de schoorsteen vegen. Vooral dat laatste is essentieel voor je veiligheid. 

Omdat het onderhoud wettelijk verplicht is, ontvang je altijd een attest met datum dat vermeldt welke onderdelen verdere opvolging vereisen, hoeveel schoorstenen zijn geveegd, enz. Hou dit document minstens twee jaar bij. 

In dit artikel vind je heel wat redenen voor het geleidelijk uitfaseren van stookolieketels. In Vlaanderen en Brussel is het al langer verboden om zo’n verwarmingssysteem te installeren in nieuwe of bestaande gebouwen, ook als er eerder een oude stookolieketel aanwezig was. Vanaf 2026 geldt dit verbod ook in Wallonië. 

De belangrijkste reden die de overheden hiervoor hebben, is dat ze de komende jaren een aantal klimaatdoelstellingen moeten halen. En een stookolieketel is nu eenmaal een van de meest vervuilende verwarmingssystemen. Rest dan nog de vraag welke andere installaties voor jou interessant zijn als je afscheid neemt van je stookolieketel. We hebben ze voor jou op een rijtje gezet. 

Staat er in je woning nog zo’n verwarmingssysteem? Dan weet je waarschijnlijk dat het: 

• een uitstekend rendement haalt, 
• goed te combineren is met andere verwarmingssystemen, zoals een warmtepomp, zonnepanelen, enz. 
• homogeen warmte verspreidt doorheen je woning, 
• geschikt is voor grote woningen.

Nu het einde van de stookolieketel in zicht is, doen de nadelen er niet meer zoveel toe, maar we sommen ze toch nog even op. 

• Je hebt er een stookolietank voor nodig. 
• De ketel neemt veel plaats in, want hij staat bijna altijd op de vloer. 
• Hij heeft elk jaar onderhoud nodig. 
• De stookolieprijs kan sterk schommelen. 
• Stookolie valt moeilijk te rijmen met een CO2-neutrale toekomst. 
• Bij aankoop is een stookolieketel duurder dan een gasketel. 

Misschien is dit ook voor jou het ideale moment om over te schakelen op een duurzamere verwarmingsoplossing en je stookolie-installatie te vervangen? Reken dan op ENGIE: wij helpen je graag bij elke stap, van de keuze van het juiste systeem tot en met het onderhoud ervan.