6 misvattingen over zonnepanelen: prijs, rentabiliteit, dak

De prijs van zonnepanelen zou te hoog zijn, zonder premies en met de komst van de slimme meter zou de installatie in België niet rendabel zijn … Stuk voor stuk misvattingen die we uit de wereld willen helpen met harde argumenten.

24/07/2020 -
Paul D.
Energie-expert bij ENGIE
6 misvattingen over zonnepanelen

1. Met de slimme meter ben je elektriciteit die je niet meteen verbruikt gewoon kwijt

Dat klopt niet. Elektriciteit die je produceert maar niet meteen verbruikt, wordt momenteel in het elektriciteitsnet geïnjecteerd en je verbruiksteller wordt teruggedraaid (in Vlaanderen en Wallonië). Je verbruikt deze elektriciteit niet zelf, maar bespaart toch op je energiefactuur. In Brussel en Wallonië daarentegen (voor Walen die al een digitale meter hebben en kiezen voor een proportioneel tarief) krijg je voor de elektriciteit die je in het net injecteert, niet dezelfde prijs als die van de elektriciteit die je afneemt. Het is dan ook financieel interessant om zoveel mogelijk zelf te verbruiken. De netwerkkosten worden in Wallonië bovendien beperkt tot het maximum van het prosumententarief. Dat betekent dat je niet meer betaalt met een digitale meter. Meer nog, je kan zelfs besparen …

Vlaanderen: nieuw tariefsysteem voor nieuwe installaties

Vanaf 1 januari 2021 zal het compensatiesysteem in Vlaanderen veranderen, maar dat geldt enkel voor nieuwe installaties. Wie dus voor die datum investeert in een zonnepaneleninstallatie, zou nog steeds gedurende 15 jaar de voordelen van de terugdraaiende meter kunnen genieten (zie hieronder).

Maar wat dan met de digitale meter?

In Vlaanderen is Fluvius sinds 01/07/2019 begonnen met de uitrol van de digitale meter. Met dit soort meter beschik je voor januari 2021 over 2 mogelijkheden:

– Je kan het compensatiesysteem (van de terugdraaiende meter) gedurende maximum 15 jaar behouden vanaf de datum van de plaatsing van je installatie voor zelfproductie. In dat geval blijf het prosumententarief van toepassing. De VREG – de Vlaamse energieregulator – heeft de mogelijkheid tot behoud van 15 jaar compensatie voor wat de nettarieven betreft in combinatie met het prosumententarief wel aangevochten bij het Grondwettelijk Hof. Het verdict moet nog vallen.

– Je kan er ook voor kiezen om over te schakelen naar een systeem van gedeeltelijke compensatie, zonder prosumententarief. We leggen dat systeem in detail uit in ons artikel het einde van het prosumententarief in Vlaanderen. Hoe meer zelfverbruik (je verbruikt de elektriciteit op het moment dat ze geproduceerd wordt), hoe voordeliger het is om over te stappen.

In Wallonië zal er met de slimme meters gewerkt worden volgens een planning die nog niet gekend is. De eigenaars van zonnepanelen kunnen echter al gratis hun digitale slimme tweevoudige/bidirectionele meter laten installeren door hun netwerkbeheerder. De kosten daarvan worden gedragen door het Waalse gewest.

Het Waalse prosumententarief daarentegen zal vanaf 1 oktober 2020 ingaan, maar de Waalse regering heeft wel besloten om dit gedurende 2 jaar (2020 en 2021) voor 100% te financieren en daarna voor 54% (in 2022 en 2023).

In Brussel tot slot is er nog geen sprake van een verplichte digitale meter, hoewel hij in bepaalde gevallen toch al wordt geïnstalleerd… Maar sinds 01/01/2020 werd overgeschakeld naar een systeem van gedeeltelijke compensatie. Je betaalt voortaan de nettarieven op je werkelijke hoeveelheid afgenomen elektriciteit van het net. Dat deel van je energiefactuur wordt niet meer gecompenseerd door je injectie. De waarde van je injectie van elektriciteit in het netwerk is dus niet langer identiek aan die van de afgenomen elektriciteit. Wel ontvang je nog gedurende 10 jaar groenestroomcertificaten in Brussel.

Een batterij dan maar?

Je kan het productieoverschot van je zonnepanelen ook thuis opslaan met een thuisbatterij. Het systeem zal toelaten om tot +/-60-80% van de tijd minder afhankelijk te zijn van het net, tegenover 20 tot 40% zonder batterij. Momenteel is het voordeel van deze batterij echter nog te beperkt om de hoge aankoopprijs terug te verdienen. Sinds 1 augustus 2019 worden er in Vlaanderen ook premies toegekend voor thuisbatterijen.

2. Zonnepanelen renderen niet meer

Premies die worden geschrapt, de invoering van het prosumententarief in Wallonië, de slimme meter in Vlaanderen, de afschaffing van het compensatiemechanisme in Brussel… Redenen genoeg, zo lijkt het, om te geloven dat zonnepanelen niet langer de moeite waard zijn en – vooral – niet renderen. Fout.

De premies en subsidies voor zonnepanelen mogen dan wel bijna allemaal afgeschaft zijn - behalve in Vlaanderen (nieuwe premie vanaf 1 januari 2021) - een investering in zonnepanelen biedt niets dan voordelen

Bovendien “bedraagt de besparing op je elektriciteitsfactuur afhankelijk van het gewest 700 tot 1450€ vanaf het eerste jaar voor een gemiddelde installatie van 14 panelen, en dat rekening houdend met het prosumententarief in Vlaanderen en Wallonië en de groenestroomcertificaten in Brussel”, berekende Paul, energie-expert bij ENGIE. “Grotere installaties leveren een nog grotere besparing op. En omdat zonnepanelen zo’n 25 tot 30 jaar meegaan, maak je bijna 20 jaar lang zuivere winst zodra de installatie is afgeschreven.» Dat is onder andere te danken aan de prijsdaling van zonnepanelen. In 2008 kostte een installatie tussen de 20 000€ en 30 000€. Vandaag schommelen de prijzen tussen 5500€ en 8000€.

3. Zonnepanelen zijn enkel voor mensen met een goed gevulde spaarrekening

We analyseerden hier 5 financiële vragen omtrent zonnepanelen. Er bestaan bovendien verschillende manieren om je zonnepanelen te financieren.

ENGIE stelt bijvoorbeeld tal van financieringsformules van je toekomstige zonnepaneleninstallatie voor, afhankelijk van je beschikbare budget.

4. Mijn dak is niet zuidgericht, dus zonnepanelen zijn zinloos

Je vergist je opnieuw. Inderdaad : een zuidgericht dak met een helling van 30% levert een optimaal productierendement aan zonne-energie (100%). Het verschil met een dak dat geöriënteerd is op het zuidoosten of zuidwesten, is verwaarloosbaar: amper 4 tot 5% minder rendement. Oost- of westgerichte daken zijn iets minder interessant, maar nog steeds rendabel: 10 tot 15% minder opbrengst. Maar dat verschil compenseer je makkelijk door een paar extra zonnepanelen te installeren. Zonnepanelen op een noordgericht dak of een dak dat volledig overschaduwd wordt, worden meestal wel afgeraden.

Raadpleeg onze checklist om na te gaan of je dak geschikt is voor de installatie van zonnepanelen.

5. In de winter produceren zonnepanelen niet

Zonnepanelen hebben geen warmte nodig om elektriciteit te produceren. Zonlicht volstaat, en dat krijgen we voldoende: gemiddeld 1500 uur per jaar. Dus ja: zonnepanelen wekken ook tijdens de winter elektriciteit op. Maar uiteraard is de productie in de zomer hoger dan in de winter omdat de dagen langer zijn: 2/3 van de jaarproductie gebeurt tussen april en september, maar toch nog één derde in de periode oktober – maart.

Kies je voor de slimme thermostaat boxx met de module voor zonnepanelen, dan kan je de productie van je zonnepanelen op de voet volgen, zelfs in de winter. Hij geeft in realtime aan hoeveel je zonnepanelen produceren, wat je verbruikt en de hoeveelheid die je in het net injecteert. Hij vergelijkt de geschatte productie zelfs met de werkelijke productie, zowel in kWh als in euro.

6. Grotere kans op blikseminslag

Een dak met zonnepanelen is niet gevaarlijker tijdens onweer dan een normaal dak. Zonnepanelen trekken geen bliksem aan, omdat ze plat zijn. Het enige risico is kortsluiting als de bliksem inslaat vlakbij je woning. Een bliksemafleider kan hier soelaas bieden. Bovendien zijn zonnepanelen altijd geaard. Wil je helemaal gerust zijn, dan kan je je elektriciteitskast voorzien van een overspanningsbeveiliging.

Ook wat betreft hagelschade kan je op beide oren slapen. Zonnepanelen zijn gemaakt van gehard glas van 4 mm dik en bestand tegen hagelballen van 25 mm aan een snelheid van 90 km/u. De meeste brandverzekeringen vergoeden trouwens ook schade aan zonnepanelen als gevolg van onweer.

Lees ook